71% pracowników w Polsce nie czuje bezpieczeństwa psychologicznego w swoich zespołach, a jedna trzecia pracuje w ciągłym niepokoju. Fundacja Nowe Przestrzenie prezentuje raport „Ile kosztuje milczenie?”, zrealizowany we współpracy z IPSOS Polska, który odsłania skalę paraliżu decyzyjnego i innowacyjnego w polskim biznesie.
Z raportu wynika, że brak bezpieczeństwa psychologicznego to nie tylko kwestia komfortu, ale realny koszt biznesowy, określany przez autorów jako „niewidzialny podatek”. Pojedyncze zaniechanie głosu przez pracownika lub lidera może kosztować organizację nawet kilkaset tysięcy złotych (konkretne case study umieszczono w raporcie).
Strach przed błędem hamuje innowacje
Polska gospodarka, choć dynamicznie adaptuje nowe technologie, mierzy się z kryzysem zaufania – zajmujemy przedostatnie miejsce w Unii Europejskiej pod tym względem. Ma to bezpośrednie przełożenie na efektywność firm:
- 42% badanych uważa, że błędy są wykorzystywane przeciwko pracownikowi.
- 56% pracowników boi się podejmować ryzyko, nawet w dobrej wierze.
- Aż 74% osób w zespołach o niskim poziomie bezpieczeństwa psychologicznego żyje w stałym lęku.
– Gdy ludzie boją się mówić, zarządy nie zarządzają rzeczywistością – zarządzają jej pozorem. Błędy są ukrywane, ryzyka wychodzą za późno, a innowacje umierają w ciszy. – podkreśla Emilia Brzóska, Prezesa Fundacji Nowe Przestrzenie.
Wypalenie i rotacja: Cena „kultury milczenia”
Brak bezpiecznego psychologicznie środowiska pracy jest silnie skorelowany z kondycją psychiczną kadr. Ponad połowa pracowników (51%) w zespołach o niskim poziomie bezpieczeństwa psychologicznego wykazuje wyraźne oznaki wypalenia zawodowego. Dodatkowo, w takich środowiskach aż 59% badanych uważa, że „nie warto się wychylać”,
co prowadzi do tworzenia tzw. „silosów milczenia” i paraliżu odpowiedzialności.
Zupełnie inny obraz wyłania się z zespołów o wysokim wskaźniku bezpieczeństwa psychologicznego. Tam aż 99% osób potrafi konstruktywnie rozwiązywać problemy między sobą, a rotacja jest znacznie niższa – 85% pracowników deklaruje stabilność swojego zespołu.
Nowe biznesowe KPI
Eksperci raportu wskazują, że bezpieczeństwo psychologiczne powinno stać się nowym
wskaźnikiem jakości zarządzania (KPI). Jest to twardy warunek skutecznego przywództwa, szczególnie w dobie raportowania ESG i dyrektyw takich jak CSRD, które wymagają od firm transparentności w obszarze społecznym („S”).
– Wysokie bezpieczeństwo psychologiczne daje pracownikom prawo do kwestionowania zastanej sytuacji, co chroni organizację przed rutyną i paraliżem odpowiedzialności. Innowacja to zdolność robienia rzeczy inaczej, ale żeby ktoś miał odwagę to zrobić, musi być w stanie mobilizacji, a nie lęku – podsumowuje prof. Jacek Wasilewski, badacz Fundacji Nowe Przestrzenie i współautor raportu.
O raporcie
Badanie zostało zrealizowane metodą CAWI na panelu online Ipsos Polska na reprezentatywnej próbie 1000 osób pracujących w zespołach co najmniej 5-osobowych w sektorze prywatnym. Pełna treść raportu „Ile kosztuje milczenie?” dostępna jest na stronie Fundacji Nowe Przestrzenie.
